Thuis oefenen › Wereld

Afval sorteren met kinderen: zo oefen je thuis

In het eerste leerjaar leert je kind afval sorteren in vier soorten: restafval, PMD, papier en karton, en groenafval. Het weet waar een blikje, een krant of een kapotte balpen hoort, en kan met een voorbeeld zeggen waarom we sorteren: van oud papier maken ze nieuw papier.

Bijgewerkt op 21 oktober 2026

Wat je kind in de klas leert

• Het woord sorteren. Sorteren is dingen samenleggen die bij elkaar horen. Je kind leert ook zeggen waarom: "Deze horen samen, want ze zijn allemaal van papier."
• PMD. De blauwe zak, in heel Vlaanderen dezelfde. Daarin horen plastic verpakkingen, metalen verpakkingen en drankkartons: een plastic waterfles, een blikje, een conservenblik, een drinkbrikje, een yoghurtpotje, een koekwikkel, een chipszak.
• Papier en karton. Een krant, een tijdschrift, een tekening, een vol schrift, een envelop, een kartonnen doos, een kartonnen eierdoos, een wc-rolletje.
• Groenafval. Bladeren, gras, takjes, verwelkte bloemen. In de klas komen ook de bananenschil en het klokhuis van het fruitmoment hier terecht: het leerplan noemt die groenafval. Thuis kan dat anders zijn (zie de vragen onderaan).
• Restafval. Alles wat nergens anders bij hoort: een luier, een uitgedroogde stift, een kapotte balpen, een oude tandenborstel. De kleur van de zak verschilt per gemeente.
• Waarom we sorteren. Je kind geeft een voorbeeld. Van oud papier maken ze nieuw papier, en dan moeten er minder bomen gekapt worden. Afval in de juiste bak ligt niet op de speelplaats of in de natuur, waar dieren het kunnen opeten. En wat gesorteerd is, hoeft niet verbrand te worden.

In het leerplan Op.stap: 3.2.GL1.1 (het begrip sorteren), 3.2.GL1.4 (de categorieën restafval, PMD, papier en karton, en groenafval kennen), 3.2.GL1.5 (afval in die vier categorieën sorteren) en 3.2.GL1.6 (met voorbeelden verwoorden waarom afval sorteren belangrijk is). Recycleren en wat er van gerecycleerd afval gemaakt wordt, komen in het tweede leerjaar. Wat in welke zak hoort, komt van Fost Plus en OVAM.

Zo oefen je thuis, zonder scherm

1. Kijk naar jullie eigen zakken en bakken

   Waar staat bij jullie de blauwe zak? Waar gaat het papier naartoe? Op welke dag komt de vuilniswagen? Hang de afvalkalender van je gemeente op ooghoogte en zoek samen de volgende ophaaldag.

2. Sorteer op de keukenvloer

   Spoel een paar lege verpakkingen om en leg ze op een hoop: een melkkarton, een yoghurtpotje, een kartonnen doos, een krant. Leg er een uitgedroogde stift bij en wat bladeren uit de tuin. Je kind maakt vier hoopjes en zegt bij elk ding waarom: "Dit is van papier, dus het hoort bij papier en karton."

3. Vraag: zat hier iets in?

   Bij plastic en metaal helpt die ene vraag. Een yoghurtpotje en een shampoofles zijn verpakkingen: PMD. Een balpen, een plastic mapje of een tandenborstel zijn geen verpakking, maar een voorwerp: restafval. Ook als ze van plastic zijn.

4. Ruim samen de brooddoos op

   Na school zit er vaak nog iets in. Het drinkbrikje en de koekwikkel gaan bij PMD. Wat er van de boterham over is, is etensafval: dat gaat bij het gft of op de composthoop, zoals het in jullie gemeente hoort.

5. Toon wat er van afval wordt

   Neem je kind mee naar de papiercontainer, de glasbol of het recyclagepark. Zeg erbij wat ermee gebeurt: "Van oud papier maken ze nieuw papier." Met een brooddoos en een drinkbus maak je trouwens minder afval: dan is er niets om te sorteren.

Waar kinderen vaak op vastlopen

• Alles van plastic in de blauwe zak. Alleen plastic verpakkingen mogen bij PMD. Een plastic insteekmapje is geen verpakking, dus restafval, en een kapotte of uitgedroogde balpen ook.
• Een melkkarton bij papier. Een melkkarton of een drinkbrikje lijkt van karton, maar het is een drankkarton: dat hoort bij PMD.
• Een foto bij papier. Een foto lijkt van papier, maar kan niet als papier gerecycleerd worden. Een foto hoort bij restafval.
• Zilverpapier is niet altijd hetzelfde. Aluminiumfolie van de rol is geen verpakking en hoort bij restafval. Het zilverpapier rond een chocolade paaseitje is wel een verpakking: PMD.
• Vuil papier en een glazen pot. Vuil of vettig papier en karton mogen niet bij papier en karton. En een glazen pot is geen PMD: glas gaat naar de glasbol.

Zo oefent KlasKrak het

Vragen van ouders

Waarom noemt de juf een bananenschil groenafval? Bij ons is dat gft.

Het leerplan houdt het in het eerste leerjaar bij vier soorten, en zet fruitschillen bij groenafval. Je gemeente maakt vaak nog een onderscheid. Voor OVAM is groenafval snoeihout, gras en bladeren. Gft (groente-, fruit- en tuinafval) is ook het keukenafval dat kan composteren, zoals schillen. Of je gft en groenafval apart buitenzet, naar het recyclagepark brengt of zelf composteert, verschilt per gemeente. Leg je kind gerust uit dat het thuis een andere naam heeft.

Mag nu alle plastic in de blauwe zak?

Nee, alleen verpakkingen. Sinds 2021 mag er in heel Vlaanderen meer plastic in de blauwe zak: ook yoghurtpotjes, botervlootjes, folies en zakjes. Maar plastic dat geen verpakking is, zoals een balpen of een plastic mapje, blijft restafval. Maak de verpakkingen leeg en steek ze niet in elkaar.

Bij ons in de gemeente is het anders. Wat klopt er?

Wat je gemeente zegt. De PMD-zak is overal in Vlaanderen gelijk, maar hoe het papier wordt opgehaald, de kleur van de restafvalzak en de regels voor gft en groenafval verschillen per gemeente. Je vindt ze in de afvalkalender of de sorteerwijzer van je gemeente, en in de Recycle!-app van Fost Plus.

En glas?

Glas staat in het eerste leerjaar niet bij de vier soorten. Thuis kan je het gerust meenemen: lege glazen flessen en bokalen gaan naar de glasbol, de deksels bij PMD.

Meer gidsen: gezond eten, verkeer, de dagen van de week en alle gidsen.